20 08 2007

Hacı Hasan Baba Türbesi

Çevrede "Hacı Hasan baba" diye tanınır. Türbesi köyümüzün ziyaret mevkiinde bulunuyor. Köyümüzde Baskilin kuzeyine 3 km  mesafede 12 km hasanoğlu dağının yamacına kurulmuş dağınık her sülalenin kendi bahçesine hakim bölgede ikame etmektedir. Şu andaki Hacı Hasan Baba türbesi son yüz yıl içerisinde doğancık köylülerinin 1900 lü yılların başında günün koşullarına  göre inşa yapılmış eklemelerle misafirhane depo camii minare ilavesi yapılmış herhangi bir mimari özelliği bulunan plan dahilinde yapılmış bir binası yoktur yerine göre taş duvar kerpiç örülmesi tuğla örümü ile yapılmış tavanı  ağaç larla kapatılmış ters tavan tekniği ile kapatılmış oluklu sac ile çatı yapılmış bahçesinde yine günün koşulları içerisinde dut ağaçları ekilmiş bu ağaçlar çevresinde bulunmakta son dönemlerde Baskil Belediyesi Elazığ Belediyesi Baskilliler derneği Elazığ Orman bölge müdürlüğü Doğancık köyü camii derneği Baskil halkı doğancık köylüsünün katkılarıyla çevresinde düzenleme yapılmaya çalışılmaktadır. Bu konuda yardımı olan her kese Doğancıklı biri olarak teşekkür ediyorum. Hacı Hasan Baba türbesinin kendisine ait müstakil çeşmesi var tan çeşmesinde haftada 5 saat sulama suyu vardır müstakil olarak arteziyen kuyusu açılmış işler haldedir enerji ihtiyacını Yatılı bölge okulundan çekilen enerji hattından karşılanmakta Hacı Hasan Baba türbesinin makam kısmı çaminin içerisinde küçük bir kapı bırakılmış o kaıdan geçilerek geçilir aydınlatma olarakta küçük bir pencere bırakılmış sandukası beton ve tuğlalar ile inşa edilmiş dabanı beton kaplamadır geçmiş senelerde defineciler tarafından sandukası yağmalanmış bu halkımız arasında büyük üzüntü yaratmıştır. Girişte avlu vardır avlu iki bölümdür bir 170 Cm lik ara duvar baynlar için ibadet etmek maksadıyla düşünülmüş arka tarafa doğru iki oda mevcut burada kalmak isteyen kişilerin yatması barınması amacıyla köy odası seklindedir kışın soba kurulabilecek şekilde yapılmıştır. Ayrıca geleneklerimize göre hayır maksadıyla yapılan yemekler için büyük kazan ve kap  mevcut kıbleye doğruda namaz kılınmak amacıyla mescit kısmı mevcut camimizde kadrolu imam olarak köylümüz Kazım ASLANMİRZA Efendi görev yapmaktadır. Ayrıca türbenin doğusuna doğru kıbleye doğru köyümüzün mezarlığı bulunmaktadır. Bu mezarlıkta Hacı Hasan Baba mezarının oluşumundan günümüze kadar olan vakıfın ve türbenin bekçiliğini bakımını yapan aileden babadan oğla geçen sinsile yolu ile tüm insanların ve çocuklarının kabirleri köylümüze ait kabirler bulunmakta son senelerde köyümüzün dışında yakın köylüler ve Baskilli olan buraya gönül bağı vermiş insanların Vasiyeti ile buraya defin işlemi yapılan vatandaşlarımız olmuş ve her geçen günde artmaktadır.      

                                                   HACI HASAN BABA KİMDİR?

   Bu konu çok efsane ve söylentiler ile dilden dile aktarılıp gelmektedir.  Yazılı kaynak olarak Hacı hasan Baba Türbesinin beratı vardır. Bu berat vakıf bekçiliği ve bakım geleneği içerisinde babadan oğla geçmekte en son olarak İbiş SAKİN (İbişi Cabe) elinde olduğudur. Bu beratı Mütercim olan Halis Osmanlı Tarafından tercüme edilmiş türbenin kapısına asılmış oradan ve çeşitli tarih bilgilerimizi bir biri ile karşılaştırdığımızda karşımıza ilginç bir kompozisyon çıkmakta söylenen mekanlar bu gün Baskil çevresinde eskiden beri kullanılan isimlerdir halen halkımız arasında kullanılan ve bilinen isimlerdir. Ancak tarihi olarak soy kütüğü verilen isimlere baktığımızda batal gazi arap baba vb isimlerin Malatya daki battal gazimi arap baba Harput da bulunan arap babamı yada başka kişilikler mi bunlar net bir şekilde ifade edilmemiştir. Bu belgeye baktığımızda hükümdarın bu vakfın türbenin bekçisine vermiş olduğu bir berat gibi görünmekte bu türbenin içindeki şahsiyetten söz etmekte ve buna halkın vakıfın oluşumuna hükümdarın otoritesinden söz etmektedir. Ve büyük bir vakıf arazisi tahsisi yapılmış bu gün bu vakıf arazisi doğancık köylüsü ve sonradan Hacımustafa (kurmiyan)  köyünden gelen halkımız tarafından kullanılmaktadır vakıf özelligini ne zaman kayıp etti buda bilinmemektedir. Bu tek olan yazılı belgeye göre  Osmanlıların ilk döneminde bu zat hakkında verilen bir ferman ve beratla burası vakfa bağlanmıştır. M. 1329 tarihli bir belgede vakfın bakıcılığına Mehmet  yada Melül (Doğancık Köyünün Eski ismi (Melüşağı) (melyan) Mehmet yada melül ismininde buradan gelebileceği düşünülmekte Cumhuriyet döneminde Köyümüz Doğancık İsmini almıştır.) isimli bir şahıs getirilmiştir. Ayrıca buranın masrafları için büyük vakıfa bağlandığını yukarıdan söz etmiştim.

       Hacı Hasan Baba verilen bu berata göre Peygamberimiz Hazreti Muhammed'in amcası Hz. Abbas'ın soyandandır. Berattaki soy kütüğüne bakılırsa babası Hacı Seyyid Mustafa'dır. Oğlu olarak Davud ismi geçmektedir. Başkaca oğlu ya da kızının olup olmadığı belirtilmemiştir. Yine bu soy kütüğünde Şeyh Hasan'ın oğlu Davut, Davut'un oğlu Mehmet, Mehmet'in oğlu da Arap Baba olarak isimlendirilmiştir. Harput'da ki Arap Baba'nın Hacı Hasan baba soyundan gelmesi dolayısıyla de bunun Peygamber Efendimizin Amcası Abbas'a kadar ulaşması oldukça ilginçtir. Bir diğer ilginç nokta da, Arap Baha'nın oğlu Bedri, Bedri'nin oğlu Hasan, Hasan'ın oğlu Ishak, tshak'ın oğlu da Balak Gazi olarak belirtilmesidir. Oysa Balak Gazi Artukoğullanndan Behram Bey'in oğludur. 1100'lü yıllarda yaşadığı bilinen Balak Gazi'nin bir Türkmen boyu olan Artuklu soyundan olduğuna şüphe yoktur. Burada bahsi geçen Balak gazi hangi balak gazi olduğu muamadır. Yoksa  bu soy kütüğünde büyük bir yanlışlıkmı var. Tarihi kaynaklarda Balak Gazi'nin Artuk Bey'in to­runu olduğu, babasının da Behram Bey olarak geçtiği bilinmektedir. Bu konuyu halkımızın yorumuna bırakmaktan başka çare yok

       Hacı Hasan babaya gelince; öyle anlaşılıyor ki bu zat Türkler'in Ana­dolu'ya gelişlerinden çok önce burada medfundu. Çünkü Balak Gazi ile Hacı Hasan Baba arasında en az 150 yıllık bir zaman farkı vardır. Bu da Selçuklulardan öncesine yani Arap islâm ordularının Anadolu'ya yönelik yaptıkları akınlara rastlar. Halk arasınada söylenen söylentilere göre horasanlı oluşu Erzurum Horasanı değil İran Horsanı Buradan 1071 den önce gelen İslam akınlarındamı şehit oldu yoksa Türklerin 1071 malzgirt zaferinden sonramı bunlar bilinmemektedeir. Yine halk arasında daki türbenin ilk inşası bugün harabe olarak bilinen yerde olduğu fakat türbenin yapılması aşamasında sabak kalktıklarında kazma küreklerinin şimdiki yere getirildiğidir tabi bunlar birer efsaneden başka bir şey değildir. Tıpkı Maden Kartaldere'deki Mu-lıammed Kattali Hz. ve Baskil ilçesi Çevre ve Baluşağı köylerinin yakınındaki medfun bulunan Abdulvehhab Gazi Hz. gibi. islâm ordularının yöredeki fetihleri sırasında Hacı Hasan Baha'nın da burada şehit düştüğü ya da vefat ettiği sanılmaktadır. Bu berat ve fermanı Türkçeleştirip mescit bölümüne asan Halis Osmanlı nında belirttiğine göre, Hacı Hasan rütbeli bir asker olup, kahraman bir islâm savaşçısıdır. Arap ordularının Anadolu'yu fetihlerinde görev aldığı düşünülmektedir. Hakkında yazılan rivayetlere göre; "Hacı Ha­san Baba sabah namazını Malatya'da, öğle namazını Mekke'de, ikindi namazını yine Malatya'da kılarmış." Bu yazılı ifadede Malatya ili geçtiğine göre, Battal Gazi ya da Abdulvehhab Gazi'nin Malatya'yı fetihlerinden sonra bunlarla birlikte Malatya'da ikâmet ettiği, aynı ordularda savaştığı ihtimali akla gelir.halk arasında ki rivayetlere göre 5 kardeş oldukları ve beş kardeimde Baskil çevresinde şehit olduklarıdır bunlardan biri yine köyümüzün dağında çorgoris batısında yer alan yine kendi adı ile alınan melik Baba melik babanın mezar yeri net bir şekilde belli değil  tahmini bir yer taşlarla çevrilmiştir. Burayada yılın çeşitli dönemlerinde ziyaretler yapılmaktadır. Yine bu yazılı belgede belirtildiğine göre; Hacı Hasan Baba kara yılanı atına kamçı olarak kullanırmış. Böylece kendisinin korkusuz bir yiğit, ikindi vaktine kadar Mekke'ye gidip gelebilecek Ölçüde büyük bir veli olduğu vurgulanmaya çalışılmıştır. Hakkında başkaca bir yazılı kay­nağa rastlanmadı. Eskiden beri ve şimdiki zamandada bu türbeyi ziyarete gelen çok sayıda çevre ve dışarıdan ziyaretçi gelmekte bu ziyaretçiler çeşitli adak kurbanlarını burada kesmekteler çeşitli hayırlar için yemek verme gibi organizasyonlar yapılmakta yine halk arasında ruhsal rahatsızlığı bulunan felç geçirmiş kimseler bu türbeyi ziyaret etmekte ve burada konaklayarak gece kalmaktalar burada konaklamada kıldıkları istihare namazından sonra gördükleri rüyaları yorumlarlar çıkarılan mesajlarla hastalarının iyileşip iyileşmeyeceği yorumunu yapar  ve buna inanırlar.

2151
0
0
Yorum Yaz